Είμαι Σύρος από την Κρήτη»: Oι 5.000 Κρητικοί κάτοικοι του χωριού Χαμιντιέ

Το 1923 μετά την υπογραφή της «Σύμβασης Περί Ανταλλαγής των Ελληνικών και Τουρκικών Πληθυσμών», πραγματοποιήθηκε μια από τις μεγαλύτερες ανταλλαγές πληθυσμών στον κόσμο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία.

Ανάμεσα στις διάφορες περιοχές όπου έγιναν μετακινήσεις ήταν και η Συρία. Οι χριστιανοί που ζούσαν στην Μικρασία ήρθαν στην Ελλάδα, αλλά υπήρξαν πολλοί μουσουλμάνοι της Ελλάδας που μέσα στον αναβρασμό βρέθηκαν τη Συρία. Οι περισσότεροι προέρχονταν από την Κρήτη. Μια ανάλογη μετακίνηση είχε επαναληφθεί το 1897 μετά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο.

Τότε πολλοί Κρήτες μουσουλμάνοι εγκαταστάθηκαν στη Συρία.

Οι πρόσφυγες συγκεντρώθηκαν κυρίως στη Δαμασκό και στο Χαλέπι. Μεγάλος αριθμός από αυτούς προέρχονταν από την Κρήτη και σύμφωνα με την αν.καθηγήτρια του ΑΠΘ Ρούλα Τσοκαλίδου, εγκαταστάθηκαν στο χωριό Χαμιντιέ, που βρίσκεται κοντά στα σύνορα με το Λίβανο.

35604v1-700x513
1923, Χαλέπι Συρίας, Έλληνες πρόσφυγες περιμένουν στη σειρά για το συσσίτιο. Στις 11 Ιουλίου η γαλλική κυβέρνηση, υπό τον έλεγχο της οποίας βρισκόταν η Συρία και ο Λίβανος, απαίτησε από την Ελλάδα να μεταφέρει με δικά της έξοδα και επιμελητεία, τουλάχιστον 2.000 πρόσφυγες στη Βηρυτό. Η ανθρωπιστική κρίση κορυφώθηκε όταν ο αμερικάνικος Ερυθρός Σταυρός, που αναφέρεται στη λεζάντα της φωτογραφίας ότι «σίτισε 12.000 Έλληνες», διέκοψε την παροχή βοήθειας την 1η Αυγούστου του 1923!

Σήμερα περίπου οι 3.000 από 5.000 κατοίκους του χωριού είναι Κρήτες, οι οποίοι διατήρησαν τα έθιμά τους και συνεχίζουν να κρατούν επαφές με τις ρίζες τους. Αραβικά μάθαιναν στο σχολείο και πάντα διατηρούσαν καλές σχέσεις με τους Σύρους.

Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ  η αν. Καθηγήτρια Ρούλα Τσοκαλίδου, που ήρθε σε επαφή με πολλούς Κρήτες από το Χαμιντιέ, ξεχώρισε φράσεις όπως «τα καθημερινά πράγματα τα σκέφτομαι στα κρητικά, αλλά τα επαγγελματικά, τα επιστημονικά στα αραβικά» και «είμαι Σύρος από την Κρήτη»

syria5-600x344
Πρόσφυγες στη Συρία, Το 1982, με τη βοήθεια της ελληνικής πρεσβείας και της εκκλησίας, η ελληνική κοινότητα Χαλεπίου απέκτησε τον δικό της χώρο για τη διδασκαλία της ελληνικής…

Η κ. Τσοκαλίδου ανέφερε πως τόσο στο Χαλέπι όσο και στη Δαμασκό, λειτουργούσαν σχολεία ελληνικών με δασκάλους που έρχονταν από την Ελλάδα. Μετά το 1982 στο Χαλέπι λειτουργούσε το σχολείο του Προφήτη Ηλία με 50 μαθητές και το σχολείο της Δαμασκού με 30 παιδιά.

Η κ. Τσοκαλίδου αναφέρθηκε επίσης και στους Σύρους που βρίσκονται σήμερα στη χώρα και πως είναι σειρά των Ελλήνων να επιδείξουν αλληλεγγύη απέναντί τους:

«Είναι χρήσιμο να θυμηθούμε ότι ελληνικοί πληθυσμοί βρέθηκαν στο παρελθόν στα εδάφη της Συρίας, ώστε να επιδείξουμε αλληλεγγύη απέναντι στους Σύρους που βρίσκονται σήμερα εδώ» και τόνισε πως οι πρόσφυγες εκτιμούν ιδιαίτερα την προσφορά της Ελλάδας, που συνεχίζει να τους βοηθά παρά την δύσκολη θέση που βρίσκεται οικονομικά και πολιτικά.

Καθημερινότητα

Οι κάτοικοι της πόλης Χαμιντιέ είναι σήμερα Σύροι πολίτες. Πολλοί από αυτούς πολέμησαν στον πόλεμο των έξι ημερών, καθώς επίσης και στο Λίβανο.

Όπως και οι Κρητικοί του Λιβάνου, οι κάτοικοι του Χαμεντίγιε εφαρμόζουν τη μονογαμία και είναι υπέρ της μόρφωσης αγοριών και κοριτσιών. Τα κορίτσια συνήθως παντρεύονται σε μικρή ηλικία και συναναστρέφονται κυρίως ομόφυλές τους .

Η εγγύτητα της Κύπρου στη συριακή ακτή παρέχει μια πλούσια πηγή πολιτιστικής επαφής μέσω των ελληνικών τηλεοπτικών σταθμών, των οποίων τα προγράμματα παίζουν ένα κεντρικό ρόλο στη βοήθεια των ελληνόφωνων κατοίκων του χωριού να διατηρήσουν τη γλώσσα τους.

Τοποθεσία

Ο δρόμος που οδηγεί στη Χαμιντιέ από την Ταρτούς ακολουθεί την ακτή, που περνά από τα χαλάσματα της Αμρίτ, της αρχαίας φοινικικής αποικίας, και έπειτα κατευθείαν στους σιτοβολώνες και αγρούς κηπευτικών προς τα σύνορα του Λιβάνου. Αυτή είναι η πιο νότια γωνία της Συρίας.

Οι παραλίες συχνά χρησιμεύουν ως χωματερές για το μη-ανακυκλώσιμο πλαστικό. Το ίδιο το χωριό έχει ένα βιομηχανικό αέρα, όπου η αισθητική θυσιάζεται στο βωμό της λειτουργικότητας. Το χωριό χαρακτηρίζεται από μονώροφα πετρόκτιστα σπίτια, κάθε ένα με μια μικρή αυλή, χωματένιους δρόμους που χωρίζουν ένα μουσουλμανικό τέμενος, ένα σχολείο και το καφενείο, αφίσες του Προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ και του γιου του, ανθρώπους που κάθονται έξω από τα σπίτια και πίνουν το τσάι τους και ξυπόλυτα παιδιά που παίζουν στην παραλία

mixanitouxronou.gr