8 Δεκέμβρη 1974: Το Δημοψήφισμα με το οποίο ξεριζώθηκε η μοναρχία στην Ελλάδα

Το σκίτσο που συνοδεύει το θέμα είναι του Σπύρου Ορνεράκη. Ένα σκίτσο που δημιουργήθηκε το 1974 και έγινε σύμβολο των οπαδών της Αβασίλευτης Δημοκρατίας, μπροστά στο Δημοψήφισμα του 1974

Τα ψηφοδέλτια του Δημοψηφίσματος της 8 Δεκέμβρη 1974.Το «πολιτειακό» δεν κυριαρχεί κατά την προεκλογική περίοδο, μολονότι όλα τα κόμματα αναγνωρίζουν την κρισιμότητά του. Πέντε μέρες μετά τις εκλογές και τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, πρόεδρος της Ενωσης Κέντρου Γεώργιος Μαύρος, επισκέπτεται τον πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή και συμφωνούν στην «αποκομματικοποίηση» του δημοψηφίσματος. Με την πρόταση συμφωνεί και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Α. Παπανδρέου. Ετσι τα Κόμματα απέφυγαν να δώσουν ανοιχτή πολιτική μάχη. Η αντιπαράθεση των απόψεων έγινε ανάμεσα σε ιδιώτες που εκπροσωπούσαν το ένα ή το άλλο στρατόπεδο.Ο τέως βασιλιάς, που ζει στο Λονδίνο, εμφανίζεται σε δυο τηλεοπτικά δεκάλεπτα. Και οι δυο ομιλίες του φαίνονται να απευθύνονται στο θυμικό των τηλεθεατών, καθώς ο Κωνσταντίνος εκφράζεται με νοσταλγία για την Ελλάδα, τον «τόπο όπου βρίσκονται οι τάφοι των προγόνων του».

Οσον αφορά το ιδεολογικό περιεχόμενο του αγώνα, υπέρ ή κατά της βασιλείας, ζήτημα αιχμής αναδεικνύεται η στάση του τέως βασιλιά κατά της διάρκεια της δικτατορίας.Τα αποτελέσματα Oταν χάνονται δώδεκα ψυχές στη θάλασσα, τρεις μανάδες και εννέα μωρά και νήπια, μπρος στα μάτια των συγγενών τους, το πρώτο που νιώθεις είναι η παγωνιά ενώπιον του ανείπωτου. Σιωπάς. Προσεύχεσαι για τις ψυχές τους. Δεν λες τίποτε. Μεταφέρεσαι νοερά στη θέση των μανάδων και των πατεράδων, προσπαθείς να αποδιώξεις τον γόο των παιδιών. Αν χρειαστεί να πεις κάτι, ως δημόσιος άνδρας, λες κάτι που να πλησιάζει το μέγεθος της τραγωδίας, εκφράζεις κάπως τη συλλύπηση, βρίσκεις δυο λόγια συμπόνιας για τους πενθούντες, να περισώσεις την ανθρωπιά των διασωθέντων, όλων ημών. Ο Πάπας Φραγκίσκος, στην πρώτη του έξοδο από το Βατικανό το περασμένο καλοκαίρι, ετέλεσε λειτουργία στη Λαμπεντούζα υπέρ των χιλιάδων πνιγμένων προσφύγων στα νερά της Μεσογείου.

 

Μίλησε για την παγκοσμιοποίηση της αδιαφορίας, έτσι: «Νεκροί μετανάστες στη θάλασσα, πάνω στα πλοία αυτά, τα οποία αντί να οδηγούν σε έναν δρόμο ελπίδας, οδηγούν στον δρόμο προς τον θάνατο. Αυτή η σκέψη που έρχεται ξανά και ξανά, γίνεται αγκάθι στην καρδιά και προκαλεί πόνο». Τις μέρες των Χριστουγέννων, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος συνέφαγε στον ξενώνα της Εκκλησίας με προσφυγόπουλα ασυνόδευτα, με τα ορφανά των πολέμων, που κυνηγημένα από τον θάνατο διέσχισαν βουνά, φαράγγια και θάλασσες· τους είπε τον δικό του λόγο συμπόνιας και εγγύτητας: «Ο Χριστός γεννήθηκε ως πρόσφυγας, ως ξένος».

Ας μην έλεγε τέτοια βαθυστόχαστα ο υπουργός Ναυτιλίας Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης για τα νήπια και τις μανάδες του Φαρμακονησιού· ίσως αγνοεί και τον λόγο του Ευαγγελίου. Ας ψιθύριζε ένα λιτό συλλυπητήριο, ότι τέτοια τραγικά συμβάντα δεν αρμόζουν στον ελληνικό πολιτισμό και στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, ότι διεξάγεται ήδη έρευνα, ΕΔΕ, τέτοια. Αντ’ αυτών, ο υπουργός θαλασσών τα έβαλε με τον Ευρωπαίο επίτροπο και όσους κάνουν «χαζή εκμετάλλευση» των νεκρών. Μετά τη φρίκη, η ντροπή. Ας σώπαινε καλύτερα. 

imerodromos.gr