Αντάρτες χωρίς κίτρινο αστέρι

«Θεσσαλονίκη: Σάββατο 20 Μαρτίου 1943, ώρα 11:00 π.μ. Μια παρέα πέντε νεαρών Εβραίων εγκαταλείπει το γκέττο, επιβιβάζεται βιαστικά σε ένα τραμ και κατεβαίνει στην 17η Στάση “Πύλη Βαρδαρίου”, στη διασταύρωση Εγνατία και Λαγκαδά. Κατευθύνονται με γρήγορα βήματα προς τη δυτική έξοδο της πόλης. Κοιτάζουν με προσοχή γύρω τους, ξηλώνουν βιαστικά τα κίτρινα αστέρια από το στήθος και προχωρούν με θάρρος προς το πρώτο γερμανικό μπλόκο, κι από κει στο άγνωστο.

Αποφεύγουν να κοιτάξουν πίσω τους, την πόλη που γεννήθηκαν, την πόλη όπου η πιο ανείπωτη τραγωδία είχε κιόλας μπει σε ράγες. Το ίδιο βράδυ, κοιμούνται σε ένα χαντάκι έξω από την πόλη κολλώντας το αυτί στο χώμα για να ακούσουν τις γερμανικές περιπόλους, να αφουγκραστούν το κάλεσμα της σωτηρίας. και την επομένη, με τη βοήθεια της Αντίστασης, φτάνουν στα φιλόξενα χωριά του Βερμίου. Σύντομα, θα ακολουθήσουν κι άλλοι… Νέοι και νέες θα ξαναβαφτιστούν σε έναν σκληρό και ιερό αγώνα. Θα γίνουν αντάρτες»

«Εντάχθηκαν στο ΕΑΜ» Υπολογίζεται ότι περίπου 650 άνδρες και γυναίκες, από όλες σχεδόν τις εβραϊκές κοινότητες της χώρας, εντάχθηκαν σε διάφορες αντιστασιακές οργανώσεις από την έναρξη της Κατοχής έως την απελευθέρωση ή προσχώρησαν στους αντάρτες για να αποφύγουν τη μέγγενη των ναζί. Η συντριπτική πλειονότητα, εντάχθηκε στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ), στο ένοπλο τμήμα του, τον Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό (ΕΛΑΣ) και στις συγγενείς οργανώσεις Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ) και «Εθνική Αλληλεγγύη».

Το ΕΑΜ, ήταν η πρώτη οργάνωση που προσπάθησε να στρέψει την προσοχή του πληθυσμού στο θέμα του φυλετικού διωγμού. «Τον πόνο της κατατρεγμένης φυλής τον νοιώθουμε σαν πόνο δικό μας. Κάθε Έλληνας πρέπει να διαμαρτυρηθεί για τα μαρτύρια των Εβραίων γιατί είναι ένα μέρος από τα δεινά που σωρεύει ο κατακτητής σ” όλο το λαό που κατοικεί στη γη της Ελλάδας. Είναι ένα μέρος της φασιστικής κτηνωδίας που χτυπά τον ένα ή τον άλλο κι όλους μαζί» αναφέρεται χαρακτηριστικά σε προκήρυξη του ΕΑΜ Αθήνας (Απρίλιος 1943). Η πρώτη μορφή εβραϊκής αντίστασης ήταν η διάσωση, ενώ η μαζική ένταξη Εβραίων στο αντάρτικο χωρίζεται σε δύο φάσεις: τα πρώτα όπλα ακούστηκαν εκεί που χτύπησε πρώτα η ναζιστική λαίλαπα, ενώ η ιταλική συνθηκολόγηση (8 Σεπτεμβρίου 1943) οριοθετεί τη δεύτερη φάση. Τουλάχιστον 63 Εβραίοι έπεσαν πολεμώντας ως αντάρτες και 67 ακόμα εκτελέστηκαν σε αντίποινα ή εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, την περίοδο 1941-1944. «Από τον κλοιό της Θεσσαλονίκης στους αντάρτες»

Περίπου 400 Εβραίοι της Θεσσαλονίκης βρέθηκαν στην ανταρτοκρατούμενη Ελλάδα, ενώ σημαντικό ντοκουμέντο θεωρείται η προκήρυξη της Εθνικής Αλληλεγγύης Αθήνας για τους εκτοπισμούς της Θεσσαλονίκης (Απρίλιος 1943), από το αρχείο του ΚΚΕ, όπου -μεταξύ άλλων- περιγράφεται γλαφυρά ο διωγμός των Εβραίων της πόλης: «…Ένας διωγμός χωρίς προηγούμενο στην Ελλάδα προχωρεί στο ξεκλήρισμα μιας φυλής ανυπεράσπιστης. Ένας διωγμός που οι Νέρωνες όλων των εποχών θα τον ζήλευαν».

newsbeast.gr