Aya Takeuchi: «Μου είπαν να μη ντροπιάσω τη χώρα με την ιστορία μου»

Η δημοσιογράφος Shiori Ito μίλησε για την εμπειρία της ως θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης το 2017 – ένα έτος που χαρακτηρίστηκε από καταγγελίες ενάντια σε ισχυρούς άνδρες. Στη συνέχεια ήρθε η αντίδραση.

«Μου είπαν να μη ντροπιάσω την Ιαπωνία, με τη γνωστοποίηση αυτής της ιστορίας», είπε η ανεξάρτητη δημοσιογράφος Shiori Ito1, σε μια συνάντηση2 στη πόλη της Νέας Υόρκης στο περιθώριο της πρόσφατης συζήτησης της Επιτροπής Ηνωμένων Εθνών για τη Θέση των Γυναικών (CSW).

Το Μάιο του 2017, η Ito είπε δημόσια έπεσε θύμα βιασμού από ένα πολύ γνωστό τηλεοπτικό δημοσιογράφο3 δύο χρόνια πριν. Έχει μιλήσει για την εμπειρία της αρκετές φορές από τότε, ανάμεσα τους και σε ένα βιβλίο, «Μαύρο Κουτί4» (διαθέσιμο μόνο στα ιαπωνικά).

Το να μιλήσεις δημόσια για τη σεξουαλική βία δεν είναι κάτι που γίνεται συχνά στην Ιαπωνία, ακόμη και στην εποχή του παγκόσμιου κινήματος #MeToo. «Συναντώ πολλές αντιδράσεις», μου είπε η Ito, «αλλά είναι κάτι που πρέπει να μοιραστώ».

Να βγει μπροστά με την ιστορία της, η Ito έχει πιστωθεί με το άνοιγμα του δημόσιου χώρου για βαθιά δύσκολες συζητήσεις για τη σεξουαλική παρενόχληση στην Ιαπωνία, η οποία παραμένει μια βαθιά συντηρητική κοινωνικά και διατηρεί σημαντικό χάσμα μεταξύ των φύλων, παρά το γενικό πλούτο της5.

«Έσπασε τη σιωπή της Ιαπωνίας γύρω από το βιασμό», έγραψαν οι New York Times6. Το Tokyo Weekender, ένα αγγλόφωνο περιοδικό, αποκάλεσε την Ito «το πρόσωπο του κινήματος #MeToo στην Ιαπωνία7» και «μια από τις λίγες γενναίες φωνές που μίλησαν δημόσια» στη χώρα.

Η Ito λέει ότι επιτέθηκε σεξουαλικά σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου του Τόκιο από έναν γνωστό δημοσιογράφο με τον οποίο συναντήθηκε σε γεύμα για να μιλήσουν για εργασιακά θέματα. (Αυτός έχει αρνηθεί δημόσια αυτούς τους ισχυρισμούς).

Είναι μια από ένα μικρό σύνολο Ιαπώνων γυναικών που μίλησαν δημόσια για την εμπειρία σεξουαλικής παρενόχλησης τους το 2017, ένα έτος που γεννήθηκε ένα παγκόσμιο κύμα των καταγγελιών ενάντια σε ισχυρούς άνδρες των μέσων ενημέρωσης, της ψυχαγωγίας και της πολιτικής.

Η δημοσιογράφος Akiko Kobayashiat είπε στο Buzzfeed8 τη δική της ιστορία σεξουαλικής κακοποίησης ω; παιδί. Η blogger Haruka Ito (γνωστή ως Hachu) μίλησε9για την εμπειρία της ως θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης.

Η Ito μιλά για την εμπειρία της, με ίσως εκπληκτική ειλικρίνεια. Αν και, όπως είπε στη Νέα Υόρκη: «Με έχουν συστήσει ως την πρώτη ‘που έσπασε τη σιωπή’, αλλά δεν είναι αλήθεια. Έχουν υπάρξει ήδη πολλές γυναίκες που μίλησαν… Η κοινωνία έχει αποκρύψει την αλήθεια.»

Σχεδόν 1 στις 3 γυναίκες10 στην Ιαπωνία έχει παρενοχληθεί σεξουαλικά στο χώρο εργασίας της, σύμφωνα με μια κυβερνητική έρευνα του 2016. Οι γυναίκες όμως που καταγγέλλουν ανοιχτά τέτοιες επιθέσεις κατηγορούνται συχνά πως «έθεσαν τους εαυτούς τους» σε ριψοκίνδυνες θέσεις.

Τον Ιανουάριο, η Ito έγραψε στο Politico.eu11: «Διασύρθηκα στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης και δεχόμουν μηνύματα μίσους και e-mail και τηλεφωνήματα από άγνωστους αριθμούς. Με είπαν ‘τσούλα’ και ‘πουτάνα’ και μου είπαν έπρεπε ‘να είχα πεθάνει’. Αμφισβήτησαν την εθνικότητα μου, επειδή μια αληθινή γιαπωνέζα γυναίκα δεν θα μιλούσε για τέτοια ‘επαίσχυντα’ πράγματα».

Ένδεκα τοις εκατό των γιαπωνέζων ανδρών που απάντησαν σε μια έρευνα του 2017 από τον εθνικό κανάλι NHK12 είπαν πως μια γυναίκα που πηγαίνει για το γεύμα μόνη της με έναν άνδρα παρέχει «σεξουαλική συγκατάθεση». 27% πίστευε πως μια γυναίκα που πίνει ένα ποτό μόνη της με έναν άνδρα δίνει τέτοια συγκατάθεση, 23% εάν φορά «αποκαλυπτικά ρούχα», 35% εάν είναι μεθυσμένη.

Υπάρχει μια ανησυχητική τάση στην Ιαπωνία να υποβαθμιστούν τα σεξουαλικά εγκλήματα με την αποφυγή συνολικά λέξεων όπως ο βιασμός και να αναφέρονται αντ’ αυτού σε «αταξία». Ο εξαναγκασμός σε σεξ χωρίς τη χρήση ή την απειλή της βίας δεν θεωρείται βιασμός. Η ηλικία της συναίνεσης είναι στα 13 μόνο.

Στην περίπτωσή της, η Ito λέει ότι πήγε στην αστυνομία που της είπαν ότι περιστατικά είναι κοινά αλλά οι διώξεις σπάνια έχουν αποτέλεσμα. Στη συνέχεια αναφέρει, οι αρχές άφησαν την υπόθεση της παρά την ύπαρξη αρκετών στοιχείων για να συνεχίσουν με τη δίωξη.

Στο άρθρο13 της στο Politico, η Ito λέει ο τίτλος «Μαύρο Κουτί» του βιβλίου της, «προέρχεται από τον όρο που οι ανακριτές οι αστυνομικοί χρησιμοποιησαν για να περιγράψουν πώς ο βιασμός συμβαίνει πίσω από κλειστές πόρτες. Επαναλάμβαναν συνεχώς: «Ακόμα δεν ξέρουμε πραγματικά τι συνέβη, μόνο εσείς οι δύο ξέρετε».

Το Δεκέμβριο του 2017, οι New York Times έγραψαν14: «Η ιστορία της Ito είναι ένα απόλυτο παράδειγμα για το πώς η σεξουαλική παρενόχληση παραμένει ένα θέμα προς αποφυγή στην Ιαπωνία, όπου λίγες γυναίκες καταγγέλλουν το βιασμό τους στην αστυνομία και όταν το κάνουν, οι καταγγελίες τους σπάνια οδηγούν σε συλλήψεις ή διώξεις».

Χιλιάδες γυναίκες συγκεντρώθηκαν από όλο τον κόσμο στη Νέα Υόρκη κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων του CSW, οι οποίες τελείωσαν την Παρασκευή 23 Μαρτίου.

Η Ito μίλησε σε μια εκδήλωση με τον τίτλο «Πέρα από το κίνημα #MeToo: προστατεύοντας αυτούς που σπάνε τη σιωπή και αλλάζοντας τους κοινωνικούς κανόνες15», έδωσε επίσης μια διάλεξη16 στην ομάδα της Ιαπωνοαμερικανικής Ενωσης (JAA), Γυναίκες στις Επιχειρήσεις, στα ιαπωνικά.

Ο δικηγόρος Chris Brennan μίλησε και αυτός στη πρώτη εκδήλωση. Έχει εργαστεί σε αρκετές υποθέσεις σεξουαλικής παρενόχλησης στις ΗΠΑ. Ανέφερε πως, όπου οι δράστες είναι συνάδελφοι ή εργοδότες, χρησιμοποιούν τη θέση τους για να σωπάσουν ή να απειλήσουν τα θύματα ως την παραίτηση από τις δουλειές τους.

Στην εκδήλωση της JAA η Kazuka Ito, επίσης δικηγόρος και ιδρύτρια της οργάνωσης Human Rights Now, είπε: «Δεν υποτίθεται πως εμείς είμαστε αυτές που πρέπει να κατηγορούνται, αυτός που παρενόχλησε πρέπει να κατηγορηθεί. Αλλά έτσι λειτουργούν τα πράγματα ακόμα στην Ιαπωνία».

Από τον εταιρικό κόσμο, μια πρώην διευθύντρια στη συμβουλευτική Eurasia Group η Yuko Watanabe πρόσθεσε πωςστην Ιαπωνία, τα συστήματα ανθρώπινου δυναμικού δεν είναι οργανωμένα κατάλληλα για να αποκριθούν στις καταγγελίες γεγονότων όπως αυτό.

Ο ιαπωνικός νόμος δεν είναι, ούτε αυτός, μεγάλη βοήθεια για τα θύματα σεξουαλικής επίθεσης. Οι νόμοι για σεξουαλικά εγκλήματα στην Ιαπωνία17, δεν αναθεωρήθηκαν παρά μόνο πρόσφατα για πρώτη φορά μετά από 110 έτη.

Ο ορισμός του βιασμού επεκτάθηκε για να περιλάβει το στοματικό και πρωκτικό σεξ. Οι ελάχιστες προτάσεις για το βιασμό αυξήθηκαν, αλλά μόνο από τρία σε πέντε έτη. Τα ποσοστά καταδικαστικών αποφάσεων παραμένουν χαμηλά18.

Η Shiori Ito είπε στην εκδήλωση της JAA ότι οι γυναίκες που έχουν βιώσει επίθεση ή παρενόχληση χρειάζονται περισσότερους πόρους, επικρίνοντας τις «ξεπερασμένες» μεθόδους έρευνας από πλευράς της αστυνομίας και την έλλειψη ικανοποιητικών υπηρεσιών φροντίδας για τις γυναίκες ακόμη και στο Τόκιο.

Οι ανακριτές, που αναλαμβάνουν αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να μην έχουν μεγάλη εμπειρία, πρόσθεσε, και μπορεί να μην ανταποκριθούν κατάλληλα στις ψυχολογικές συνέπειες τέτοιων εγκλημάτων ή της ανακριτικής διαδικασίας, στην οποία τα θύματα μπορεί να κληθούν ξανά και ξανά να θυμηθούν και να περιγράψουν λεπτομερώς την επίθεση.

Στην ομάδα της JAA, Γυναίκες στις Επιχειρήσεις, η Kumiko Hasegawa υπενθύμισε έναν παλιό γιαπωνέζικο ρητό που λέει: «Iyayo iyayo mo sukinouchi».

Αυτό σημαίνει ότι ακόμα κι αν οι γυναίκες λένε «όχι», το «όχι» είναι «ναι» απλά αντεστραμμένο. Αν και αυτή η καταστρεπτική ιδέα δεν είναι μοναδική στην Ιαπωνία, συμβάλλει στη βία ενάντια στις γυναίκες με την ενθάρρυνση των ανδρών να «προχωρήσουν πέρα» από την αντίσταση.

Στο μέσο δημογραφικής μείωσης19, η Ιαπωνία προσπαθεί να αυξήσει τη συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό20. Η κυβέρνηση πρέπει επειγόντως να αντιμετωπίσει με σοβαρότητα τη σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία.

Αυτό είναι κοινωνικό παρά μεμονωμένο πρόβλημα, σύμφωνα με την Ito, που μίλησε για την εκστρατείας της #WeToo21 για να επισημάνει πώς η σεξουαλική κακοποίηση και η παρενόχληση επηρεάζουν τις ζωές όλων με κάποιο τρόπο.

Αλλά για να πετύχει αυτήν η εκστρατεία στην Ιαπωνία, πολύ περισσότερες γυναίκες θα πρέπει να βγουν εμπρός και να εκθέσουν την έκταση αυτού του προβλήματος – και αυτό δεν θα είναι εύκολο.

  1. https://www.shioriito.com/welcome
  2. http://jwb-ny.org/lecturemeeting_0315/
  3. https://www.youtube.com/watch?v=nlYWkciXUrA
  4. https://www.amazon.co.jp/Black-Box-%E4%BC%8A%E8%97%A4-%E8%A9%A9%E7%B9%94/dp/4163907823
  5. https://www.weforum.org/reports/the-global-gender-gap-report-2017
  6. https://www.nytimes.com/2017/12/29/world/asia/japan-rape.html
  7. https://www.tokyoweekender.com/2018/02/shiori-ito-face-metoo-movement-japan-speaks/
  8. https://www.buzzfeed.com/jp/akikokobayashi/darenimoiwanakatta?utm_term=.oukwaBzo7#.js2A5MQLg
  9. https://www.buzzfeed.com/jp/takumiharimaya/hachu-metoo?utm_term=.fuJ2ggoak#.ob7ZxxnyR
  10. https://www.theguardian.com/world/2016/mar/02/japan-women-sexually-harassed-at-work-report-finds
  11. https://www.politico.eu/author/shiori-ito/
  12. https://infogram.com/–1gqo2qvyl4ywp78
  13. Όπως σημ. 11
  14. Όπως σημ. 6
  15. http://hrn.or.jp/eng/news/2018/02/14/4336/
  16. Όπως σημ. 2
  17. http://www.japantimes.co.jp/news/2017/06/16/national/politics-diplomacy/diet-makes-historic-revision-century-old-sex-crime-laws/#.WXGuvdOGM_U
  18. https://www.npa.go.jp/laws/notification/keiji/keiki/keiki-290623/keiki-290623keihou.pdf
  19. http://www8.cao.go.jp/shoushi/shoushika/whitepaper/measures/w-2017/29webgaiyoh/html/gb1_s1-1.html
  20. https://www.kantei.go.jp/jp/headline/josei_link.html
  21. https://twitter.com/WeToo_Japan

Κείμενο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα openDemocracy50.50. Η Aya Takeuchi είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης με έμφαση στην έρευνα για θέματα φύλου.

Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

geniusloci2017

Advertisements