Σαμίρ Αμίν (1931-2018)

 

Έφυγε από τη ζωή στις 12 Αυγούστου 2018 ο εμβληματικός Γαλλοαιγύπτιος μαρξιστής οικονομολόγος Σαμίρ Αμίν. Το κενό που αφήνει είναι οπωσδήποτε μεγάλο και δυσαναπλήρωτο. Αυτό δεν το αναφέρουμε «τυπικά», αλλά έχοντας συναίσθηση ότι η πνευματική, διανοητική και θεωρητική πλευρά της προσπάθειας για την απελευθέρωση των λαών, των καταπιεσμένων εθνών και του ανθρώπου είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, ειδικά σήμερα.

Γεννημένος στο Κάιρο το 1931, ο Σαμίρ Αμίν ζούσε τα  τελευταία χρόνια μεταξύ Γαλλίας και Σενεγάλης πραγματοποιώντας σημαντικές παρεμβάσεις για τα διεθνή θέματα και διευθύνοντας το «Φόρουμ του Τρίτου Κόσμου». Υπήρξε διανοούμενος παγκόσμιας εμβέλειας, αλλά και άνθρωπος των αγώνων και των κινημάτων. Στάθηκε στο πλευρό των λαϊκών και εθνικοαπελευθερωτικών προσπαθειών, ενώ υπήρξε θερμός και ειλικρινής φίλος του ελληνικού λαού. Έχει γράψει πάνω από 30 βιβλία, που μεταφράστηκαν σε δεκάδες γλώσσες.

Ήρθε εξ αρχής σε αντίθεση με την ευρωκεντρική αντίληψη του Δυτικού Μαρξισμού και ανέδειξε ιδιαίτερα τη σημασία της αντίθεσης ανάμεσα στις χώρες της καπιταλιστικής περιφέρειας και αυτές του ιμπεριαλιστικού κέντρου. Το έργο του σημαδεύεται από ορισμένες «σταθερές» όπως η διαλεκτική σχέση μεταξύ του ταξικού και του εθνικού ζητήματος, η άνιση ανάπτυξη και η συσσώρευση του κεφαλαίου σε παγκόσμια κλίμακα, η ανάγκη εγχειρημάτων εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας.

Στάθηκε στο πλευρό του ελληνικού λαού απέναντι στην Τρόικα και την επιχείρηση αποικιοποίησης της Ελλάδας, καταγγέλλοντας σθεναρά τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στη χώρα μας. Οι άνθρωποι του Δρόμου, είχαμε την τιμή να τον γνωρίσουμε καλύτερα τα τελευταία χρόνια. Ήρθαμε σε επαφή μαζί του μέσα από τη δημοσίευση άρθρων, αναλύσεων και συνεντεύξεών του, αλλά και με την ευκαιρία της φυσικής του παρουσίας στο φεστιβάλ Resistance το ταραγμένο καλοκαίρι 2015, όπου ήταν βασικός προσκεκλημένος μας και ομιλητής σε εκδηλώσεις και σεμινάρια.

Η ομιλία που δημοσιεύουμε σήμερα έγινε στο σεμινάριο «Η Αριστερά στον  21ου αιώνα: Ρόλοι και νέα καθήκοντα» που πραγματοποιήθηκε στις 20 Ιουνίου 2015 με ομιλητές, εκτός από εκείνον, τους Άλβαρο Γκαρσία Λινέρα, Ταρίκ Αλί και Ρούντι Ρινάλντι. Πρόκειται για ένα σημαντικό ντοκουμέντο γιατί ο Σαμίρ Αμίν προχωρά σε μια συνοπτική αλλά περιεκτική τοποθέτηση για τον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό, τον ρόλο της Ε.Ε. και τα εθνικά λαϊκά εγχειρήματα κυριαρχίας. Ακόμα, μιλά για την «εξέγερση της Ελλάδας» και τη σύγκρουσή της με την ευρωκρατία, λίγες μέρες πριν το δημοψήφισμα, αλλά και πριν τη συνθηκολόγηση του ΣΥΡΙΖΑ. Αναρωτιέται μάλιστα: «Τι μπορεί να συμβεί στην Ελλάδα; Η αυταπάτη ότι η Ευρώπη θα δεχθεί να διαπραγματευτεί;» και προβλέπει με ακρίβεια: «Όχι και νομίζω ότι δυστυχώς θα το δείτε αυτό. Οποιεσδήποτε και αν είναι οι προτάσεις σας, οσοδήποτε τεράστιες και αν είναι οι παραχωρήσεις σας, θα πουν ότι πρέπει να συνθηκολογήσετε».

– Λόγω μιας «ανακολουθίας» στην αρίθμηση των σημείων, που οφείλεται στον προφορικό και ζωντανό λόγο, οι μεσότιτλοι του δεύτερου και του τρίτου σημείου έχουν προστεθεί από τον Δρόμο. Πέρα από αυτήν, είναι ελάχιστες οι παρεμβάσεις στο αρχικό κείμενο και ο προφορικός του χαρακτήρας έχει εν πολλοίς διατηρηθεί.

e-dromos.gr