Cory Doctorow: Στο έλεος των αλγορίθμων

Η προτεινόμενη αλλαγή στην Οδηγία για τα Πνευματικά Δικαιώματα της ΕΕ θα έρθει προς ψήφιση στην επιτροπή στις 20 ή 21 Ιουνίου και στο κοινοβούλιο είτε αρχές Ιουλίου ή τέλη Σεπτεμβρίου. Ενώ η οδηγία διορθώνει κάποια μακροχρόνια προβλήματα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, δημιουργεί πολύ, πολύ μεγαλύτερα: προβλήματα τόσο μεγάλα που απειλούν να καταστρέψουν το ίδιο το διαδίκτυο.

Σύμφωνα με το Άρθρο 13 της πρότασης1, ιστότοποι που επιτρέπουν χρήστες να αναρτούν κείμενα, ήχους, κώδικα, εικόνες κινούμενες και μη, ή άλλα πνευματικά δημιουργήματα για δημόσια κατανάλωση πρέπει να φιλτράρουν όλες τις αναρτήσεις των χρηστών τους σύμφωνα με μια βάση δεδομένων προστατευόμενων έργων. Οι ιστότοποι πρέπει να πληρώνουν για να χρησιμοποιούν την τεχνολογία για να συγκρίνουν τις αναρτήσεις με τη βάση δεδομένων, και να αναγνωρίζουν τόσο μερικές όσο και πλήρεις ομοιότητες. Οι ιστότοποι απαιτείτε να έχουν ένα μηχανισμό που να επιτρέπει τους κατόχους των δικαιωμάτων να ενημερώνουν τη λίστα αυτή με περισσότερα προστατευόμενα έργα.

Ακόμη και υπό τις καλύτερες των συνθηκών, αυτό παρουσιάζει μεγάλα προβλήματα. Οι αλγόριθμοι που κάνουν συγκρίσεις περιεχομένου είναι πραγματικά άθλιοι στη δουλειά της. Η Made in the USA εκδοχή αυτών είναι το σύστημα Content ID του YouTube, που επισημαίνει συνεχώς εσφαλμένα νομότυπα έργα, αλλά παρόλα αυτά δέχεται κριτική από τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας πως δεν κάνει αρκετά.

Υπάρχουν μυριάδες λόγοι για τους χρήστες του διαδικτύου να ανεβάσουν έργα πνευματικής ιδιοκτησίας. Μπορεί να ανεβάσετε ένα βίντεο από ένα club (ή μια διαμαρτυρία, ή μια τεχνική παρουσίαση) που ακούγετε προστατευμένη μουσική από πίσω. Ή μπορεί απλά να φοράτε ένα μπλουζάκι με το εξώφυλλο από το αγαπημένο σας άλμπουμ στη φωτογραφία στο προφίλ σας στο Tinder. Μπορεί να ανεβάσετε το εξώφυλλο ενός βιβλίου που πουλάτε σε κάποια σελίδα διαδικτυακών αγοραπωλησιών, ή μπορεί να θέλετε να ανεβάσετε μια φωτογραφία του σαλονιού σας στην αγγελία ενοικίασης του διαμερίσματός σας, μαζί με τις αφίσες στο τοίχο και την εικόνα στην τηλεόραση.

Οι συντάκτες της Wikipedia έχουν ακόμη πιο ειδικούς λόγους για να ανεβάσουν υλικό: φωτογραφίες διασημοτήτων, φωτογραφίες από ένα σημαντικό γεγονός, και ούτω καθ’ εξής.

Τα bot που προστάζει το Άρθρο 13 δεν θα είναι τέλεια. Στην πραγματικότητα, θα είναι σχεδιασμένα να είναι εντελώς ελλαττωματικά.

Το Άρθρο 13 τιμωρεί κάθε ιστότοπο που δεν μπλοκάρει παραβάσεις πνευματικών δικαιωμάτων, αλλά δεν τιμωρεί ανθρώπους που κάνουν κατάχρηση του συστήματος. Δεν υπάρχουν τιμωρίες για ψευδείς διεκδικήσεις πνευματικής ιδιοκτησίας πάνω σε έργο άλλου, που σημαίνει πως κάποιος μπορεί να ανεβάσει ολόκληρο το περιεχόμενο της Wikipedia σε ένα σύστημα φιλτραρίσματος (για παράδειγμα, μια από τις πολλές ιστοσελίδες  που ενσωματώνουν το περιεχόμενο της Wikipedia στις δικές τους βάσεις δεδομένων) και στη συνέχεια να διεκδικήσουν την ιδιοκτησία του στο Twitter, το Facebook και το WordPress, και κανένας άλλος δε θα μπορεί να παραθέτει την Wikipedia  σε οποιαδήποτε από αυτές τις υπηρεσίες μέχρι να επιλυθούν οι ψεύτικες αξιώσεις. Θα είναι πολύ εύκολο να γίνουν αυτές οι ψεύτικες αξιώσεις από το να διευκρινιστεί ποιες από τα εκατομμύρια αξιώσεις πνευματικής ιδιοκτησίας είναι αληθινές και ποιες είναι φάρσες ή απάτες ή απόπειρες λογοκρισίας.

Το Άρθρο 13 σας αφήνει ξεκρέμαστο και όταν το ίδιο έργο το έργο σας λογοκρίνεται χάρη σε ένα δυσλειτουργικό bot πνευματικών δικαιωμάτων. Η μόνη σας επιλογή όταν λογοκρίνεστε είναι να υποβάλετε ένσταση με τη πλατφόρμα περιεχομένου και να ελπίζετε ότι θα λάβουν υπόψιν την οπτική σας – αλλά αν δεν δώσουν πραγματική σημασία στην αίτηση σας, πρέπει να πάτε στο δικαστήριο για να ακουστεί η θέση σας.

Το Άρθρο 13 βάζει την Wikipedia σε μπελάδες: όχι μόνο δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες σε αδίστακτους και ανίκανους ανθρώπους να εμποδίζουν το διαμοιρασμό του περιεχομένου της Wikipedia έξω από την ίδια, αλλά απαιτεί από τη Wikipedia να φιλτράρει το περιεχόμενο που υποβάλλετε στην εγκυκλοπαίδεια και τα συγγενικά της έργα, όπως το Wikimedia Commons. Οι συντάκτες του Άρθρου 13 προσπάθησαν να εξαιρέσουν την Wikipedia από το κανόνα2, αλλά χάρη στην απρόσεκτη σύνταξη, απέτυχαν: η εξαίρεση περιορίζεται σε «μη εμπορική χρήση». Κάθε αρχείο στο Wikipedia είναι διαθέσιμο για εμπορική χρήση.

Στη συνέχεια υπάρχει το ζήτημα των ιστότοπων που η Wikipedia χρησιμοποιεί ως αναφορές. Η εύθραυστη και η παροδική φύση των εξωτερικών συνδέσμων είναι ήδη σημαντικό πρόβλημα για τις καίριες υποσημειώσεις της Wikipedia, αλλά με το που το Άρθρο 13 γίνει νόμος, κάθε πληροφορία που η πηγή της βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να εξαφανιστεί – και σύνδεσμοι στα αντίγραφα του ιστότοπου στις ΗΠΑ μπορεί να είναι μη νόμιμοι – ανά πάσα στιγμή χάρη σε ένα υπερδραστήριο bot πνευματικών δικαιωμάτων. Για αυτούς τους λόγους και κάμποσους ακόμη, το Ίδρυμα Wikimedia3 έχει πάρει δημόσια θέση ενάντια στο Άρθρο 13.

Μιλώντας για αναφορές: τα προβλήματα με τη νέα πρόταση πνευματικών δικαιωμάτων δεν σταματούν εκεί. Με το Άρθρο 11, κάθε κράτος μέλος πρέπει να δημιουργήσει ένα νέο πνευματικό δικαίωμα για τις ειδήσεις. Αν περάσει, για να δημιουργήσεις υπερσύνδεσμο σε μια ενημερωτική ιστοσελίδα, θα πρέπει να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε να ικανοποιούνται και οι 28 νόμοι, ή θα πρέπει να πάρεις άδεια. Αυτό είναι θεμελιωδώς αντίθετο με κάθε είδος wiki (προφανώς), και φυσικά για τη Wikipedia.

Επίσης σημαίνει πως οι ιστοσελίδες που Wikipedia βασίζεται για τις αναφορές της μπορεί να αντιμετωπίζουν τα δικά τους εμπόδια στο να εξασφαλίζουν την άδεια να παραθέτουν τις δικές τους πηγές. Συγκεκριμένα, οι ειδησεογραφικές σελίδες μπορεί να θέλουν να εμποδίσουν την πρόσβαση σε κριτικούς που θέλουν να παραθέσουν περιεχόμενο από αυτές ώστε να αναλύσουν, διορθώσουν και να κριτικάρουν τα άρθρα τους, κάνοντάς το πολύ δύσκολο για οποιονδήποτε άλλο να κατανοήσει ποια είναι η θέση τους στο δημόσιο διάλογο, ιδιαίτερα αν έχουν περάσει χρόνια από το γεγονός. Αυτό μπορεί να μην έχει σημασία για αυτούς που προσέχουν τις ειδήσεις μόνο στο παρόν, αλλά είναι χτύπημα για πρότζεκτ που επιδιώκουν την καταγραφή και διατήρηση σε βάθος χρόνου αξιοσημείωτων γεγονότων. Και επειδή κάθε κράτος μέλος θα έχει την ελευθερία να φτιάξει τους δικούς του κανόνες για την παράθεση και την δημιουργία συνδέσμων, τα άρθρα της Wikipedia θα πρέπει να ικανοποιούν ένα κολλάζ από αντιφατικούς κανόνες, κάποιοι από τους οποίους είναι ήδη τόσο αυστηροί που θα απαγόρευαν  οποιοδήποτε αντικείμενο σε μια λίστα «Προτεινόμενων Άρθρων» εκτός και αν το άρθρο τα παραθέτει και τα κρίνει άμεσα.

Τα αμφιλεγόμενα μέτρα στην να οδηγία έχουν ήδη δοκιμαστεί. Οι φόροι συνδέσμων, για παράδειγμα, έχουν δοκιμαστεί στην Ισπανία και τη Γερμανία και απέτυχαν4, και οι εκδότες δεν τους θέλουν5. Στην πράξη, η μόνη χώρα που αγκάλιασε αυτή την ιδέα ως εφαρμόσιμη είναι η Κίνα6, όπου η υποχρεωτική χρήση bot πνευματικών δικαιωμάτων έχει γίνει κομμάτι της εθνικής εργαλειοθήκης για τον έλεγχο της δημόσιας συζήτησης.

Τα Άρθρα 13 και 11 είναι εντελώς άστοχα, κακογραμμένα, ανεφάρμοστα – και επικίνδυνα. Η παράπλευρη ζημιά που θα επιβάλουν σε κάθε πεδίο της δημόσιας ζωής δεν είναι ασήμαντη. Το Διαδίκτυο, εν τέλει, είναι αδιάσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής εκατομμυρίων Ευρωπαίων και ένας γαλαξίας ιστότοπων και υπηρεσιών θα επηρεαστούν ανεπανόρθωτα από το Άρθρο 13. Η Ευρώπη δεν έχει το περιθώριο να θέσει την εκπαίδευση, την εργασία, την οικογενειακή ζωή, την δημιουργικότητα, τις συναλλαγές, τις διαμαρτυρίες και την πολιτική, και χιλιάδες άλλες δραστηριότητες στο έλεος αλγοριθμικών φίλτρων.

 

  1. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52016PC0593&from=EN
  2. https://www.politico.eu/wp-content/uploads/2018/05/Copyright-compromise-amendments-V6.pdf
  3. https://blog.wikimedia.org/2017/06/06/european-copyright-directive-proposal/
  4. https://www.communia-association.org/2015/10/19/more-evidence-from-germany-ancillary-copyright-still-not-working/
  5. https://juliareda.eu/2017/10/publishers-oppose-link-tax/
  6. https://www.eff.org/deeplinks/2017/04/chinese-snooping-foreshadows-future-copyright-enforcement

 

Εκστρατεία για την μη ψήφιση της νέας Ευρωπαϊκής οδηγίας για τα Πνευματικά Δικαιώματα από το Ίδρυμα Mozilla

Αρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του ElectronicFrontier Foundation (EFF) (https://www.eff.org/deeplinks/2018/06/eus-copyright-proposal-extremely-bad-news-everyone-even-especially-wikipedia). Ο CoryDoctorow είναι συγγραφέας, ακτιβιστής, δημοσιογράφος και blogger. Είναι ο πρωην διευθυντής του Ευρωπαϊκού τμήματος του EFF και συνιδρυτής του UKOpen Rights Group.

Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

geniusloci2017.wordpress.com

Advertisements